Ważne informacje

Agrotechnika

Krzem w uprawach sadowniczych

W związku z dużym zapotrzebowaniem na żywność pochodzącą z produkcji ekologicznej i integrowanej preparaty nietoksyczne, aktywujące naturalne mechanizmy obronne roślin, będą zyskiwały na znaczeniu. Wpisują się one w strategię Integrowanej Produkcji Roślin, która umożliwia uzyskanie owoców o najwyższych wartościach biologicznych i odżywczych, bezpiecznych dla zdrowia ludzi. Takimi produktami są m.in. te zawierające krzem.

Krzem nie jest zaliczany ani do makroelementów, ani do mikroelementów, niemniej istotnie wpływa na funkcjonowanie organizmu roślinnego. Aktywny krzem stymuluje pobieranie przez roślinę składników pokarmowych z gleby, intensyfikuje fotosyntezę w warunkach słabego światła, powoduje intensywniejszy wzrost masy korzeniowej, ogranicza stres rośliny wywołany przez zbyt niską lub zbyt wysoką temperaturę.

W uprawach sadowniczych zaleca się wykonywanie zabiegów krzemem od bardzo wczesnych stadiów rozwojowych. W zależności od efektów, jakie chcemy uzyskać, kontynuujemy opryskiwania w dalszej części sezonu. Sadownicy stosujący preparat krzemowy od stadium zielonego pąka kwiatowego zauważyli, że nasilenie przędziorków i szpecieli w późniejszym okresie jest znacznie mniejsze niż w kwaterach, gdzie krzem nie był stosowany.

Doświadczenie przeprowadzone w Instytucie Ogrodnictwa na jabłoniach odmiany Jonagold w 2014 r. wykazały mniejsze porażenie parchem jabłoni w kombinacjach, gdzie Optysil (preparat zawierający krzem) był stosowany zapobiegawczo w okresie największych zagrożeń infekcjami. Należy przy tym dodać, że krzem nie oddziaływuje bezpośrednio na organizmy szkodliwe, a jego skuteczność polega na wzmocnieniu naturalnych systemów obronnych roślin oraz na wytworzeniu bariery mechanicznej, która utrudnia lub uniemożliwia atak ze strony patogenów i szkodników. Istotną cechą jest to, że nawet przy częstych aplikacjach krzemu nie ma ryzyka selekcji form odpornych. Dla plantatora to czysta korzyść finansowa, a dla konsumenta zdrowsze owoce ze zmniejszoną ilością pozostałości środków ochrony roślin. Naukowcy japońscy wysnuli hipotezę, że zmniejszenie porażenia przez patogeny i uszkodzenia przez szkodniki może być związane z tym, że aktywny krzem sprawia, że szkodnik lub patogen nie „rozpoznają” swojego żywiciela. Podobnie jest z zarodnikami grzyba Venturia inaequalis, które nie będą się rozwijały, pomimo iż znajdą się w idealnych warunkach wilgotności i temperatury, np. na liściu czereśni. Czereśnia nie jest bowiem żywicielem tego patogena, w związku z czym nie dochodzi do relacji pasożytniczej i nie występują objawy choroby.

Jednym z mechanizmów działania krzemu jest usztywnienie ścian komórkowych, w związku z czym tkanki są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne, co powoduje, że np. truskawki lepiej znoszą transport i są trwalsze w obrocie handlowym. Jeszcze lepsze efekty są obserwowane na jabłkach. Stwierdzono, że w wyniku kilkakrotnych zabiegów przeprowadzonych w czasie ich wzrostu i rozwoju, pomimo jędrności zbliżonej do owoców nietraktowanych, jabłka były bardziej chrupiące, a tym samym bardziej atrakcyjne dla konsumenta. Zauważono również, że lepiej się przechowywały.

Więcej w artykule dr. Wiesława Ciecierskiego w majowym numerze „Sadu Nowoczesnego” (SN 5/2018). (fot. A. Jóźwicka)

Zachęcamy do zamówienia prenumeraty:
http://hortpress.com/sklep/sad-nowoczesny/

Zobacz także

Zobacz wszystkie

POZOSTAŁE TYTUŁY WYDAWNICTWA

Hortpress Sp. z o. o. | Realizacja Azure