r e k l a m a

Partner serwisu


Agrotechnika

Temano – Węgierka bez objawów szarki

Pojawia się szansa na produkcję smacznych śliwek. Wszystko wskazuje na to, że drzewka typu Węgierka, z których można wyprodukować owoce niewykazujące objawów szarki, udało się uzyskać Stanisławowi Małkowi z Tęgoborzy.

W krajowej produkcji owoców śliwki odgrywają marginalną rolę. Zbieramy ich około 100 tys. ton, a udział śliwek w globalnej produkcji owoców wynosi zaledwie 0,25%. W ostatnich 25 latach zbiory śliwek zmniejszyły się o blisko 75 tys. ton. Przyczyną tego jest przede wszystkim silne porażenie Węgierek przez groźną chorobę wirusową zwaną szarką lub ospowatością śliw. Owoce z zainfekowanych drzew nie nadają się ani do spożycia, ani do produkcji przetworów. Dotychczas jedynym sposobem ograniczania szarki jest zwalczanie mszyc, które są wektorami wirusa, oraz karczowanie porażonych drzew. W rejonie Łącka, znanego z koncentracji uprawy Węgierek i produkcji śliwowicy, nie ma już większych sadów z odmianą Węgierki Zwykłej, nie pojawia się ona także w nowych nasadzeniach.

Odkrycie w Tęgoborzy

W jednym z sadów w Tęgoborzy (powiat Nowy Sącz) rośnie kilkudziesięcioletnia śliwa bez objawów choroby szarki na liściach i owocach. Około 10 lat temu zauważył ją Stanisław Małek. Po kilkuletniej obserwacji rozpoczął produkcję drzewek i zakładanie sadów. Od tego czasu drzewka w szkółce pana Stanisława i drzewa w sadzie obserwuje również Andrzej Nowak – dyrektor Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Wykonuje on także laboratoryjne testy na obecność wirusa. Od kilku lat tymi nasadzeniami interesuje się też dr hab. Elżbieta Rozpara z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach oraz ja. Dotychczas nie zauważyliśmy objawów wirusa na liściach i owocach. Warto nadmienić, że w niedalekiej odległości od opisywanej odmiany rośnie Węgierka Zwykła z silnymi objawami szarki na liściach i owocach.

W Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach jest oceniana wartość gospodarcza tej odmiany. Jednocześnie prowadzi się specjalistyczne badania, mające na celu stwierdzenie, czy węgierka Pana Małka jest odporna na szarkę. Drzewa tej odmiany badane są także w stacjach Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej.

Drzewa i owoce

W warunkach Tęgoborzy, na glebie IV klasy, na słabo rosnącej podkładce, którą jest siewka Węgierki Wangenheima, drzewa mają średnio silny wzrost. Posadzono je w rozstawie 4,0 × 2,0–2,5 m (1000–1250 drzew/ha). Dojrzewają w drugiej połowie sierpnia, owocują obficie i corocznie. W okresie pełnego owocowania plon śliwek wysokiej jakości  przekracza 30 kg z drzewa. Owoce mają kształt podobny do węgierek, są nieco większe od śliwek Węgierki Zwykłej. Skórka jest granatowa, z bardzo ładnym, szaroniebieskim nalotem. Miąższ koloru zielonkawożółtego łatwo odchodzi od pestki. Średnia masa owocu wynosi około 25 g. Ważną zaletą tej odmiany jest bardzo dobry smak owoców. Zdaniem konsumentów są one bardzo smaczne Są to owoce deserowe, ale nadają się także do wypieków, kandyzowania i do produkcji śliwowicy.

Odmiana godna uwagi

Wstępnie odmianę tę nazwano Temano. Jest ona prawdopodobnie mutantem niemieckiej odmiany Węgierki Zimmera. Dzięki tej odmianie mamy szansę na towarową produkcję śliwki węgierki w rejonach bardzo silnie zagrożonych przez szarkę. Podkreślam jej ważne zalety: brak objawów szarki na drzewach, wysoka plenność  oraz dobry smak owoców. Już z tych powodów Temano zasługuje na uwagę, zwłaszcza ze strony producentów owoców. Przy wysokiej plenności drzew  gwarantuje dobry wynik ekonomiczny. Jestem spokojny o zbyt owoców. Warto rozpocząć próby uprawy, zarówno w małych, przydomowych ogrodach, jak i w większych sadach towarowych.

Prof. dr hab. Eberhard Makosz
Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych, Lublin

Galeria zdjęć

Tagi:

Zobacz także