Prawo

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości

Kilka lat temu gmina wywłaszczyła mnie z części mojego gruntu, na którym miała zostać zbudowana nowa oczyszczalnia ścieków. Czy gmina może go przeznaczyć na inny cel? Czy gdyby do tego doszło, należy mi się jakaś dopłata do odszkodowania, które otrzymałem?

Fot. pixabay

W świetle obecnie obowiązujących przepisów Skarb Państwa lub jednostka samorządu   terytorialnego nie mogą przeznaczyć wywłaszczonego gruntu na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, chyba, że Pan to zaakceptuje nie składając wniosku o zwrot nieruchomości. Gmina jest w tej sytuacji zobowiązana poinformować Pana o tym, że nieruchomość jest zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona, oraz że może Pan złożyć wniosek o jej zwrot.

Tak wynika z art. 136 Ustawy 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, chyba że poprzedni właściciel lub jego spad- kobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel, organ reprezentujący Skarb Państwa lub jednostkę  samorządu  terytorialnego, na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie, zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o  możliwości  zwrotu  wywłaszczonej nieruchomości.

W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu  nieruchomości  lub  jej  części wygasa.

W myśl art. 137 ww. Ustawy, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

  1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
  2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w  którym  decyzja  o  wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny  w  Warszawie  w  wyroku z 28 lutego 2018 r., sygn. akt: I OSK 896/16, w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości kluczowe znaczenie ma ustalenie celu wywłaszczenia, jego realizacji na wywłaszczonych gruntach i ocena, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

Decyzję o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości oraz związanych z tym rozliczeniach wydaje starosta.

Wywłaszczony grunt podlega zwrotowi w takim stanie, w jakim znajduje się w dniu zwrotu. Właściciel, który odzyskuje swoją działkę, jest w takim przypadku zobowiązany zwrócić odszkodowanie ustalone w decyzji o  wywłaszczeniu,  a  także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu. Jeżeli  zwrotowi  podlega  część  wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości.

W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu.

Należności, o których mowa wyżej, mogą  być, na wniosek poprzedniego właściciela albo jego spadkobiercy.

Maciej Kania
Źródło: na pytania odpowiada Alicja Moroz – prawnik

Zobacz także

Zobacz wszystkie

POZOSTAŁE TYTUŁY WYDAWNICTWA

Hortpress Sp. z o. o. | Realizacja Azure