wtorek, 22 lipca 2014

SZKÓŁKARSTWO

DATA PUBLIKACJI: 21.02.2012

NUMER WYDANIA: 10/2011

Malina powtarzająca owocowanie - Uprawa polowa


Malina powtarzająca owocowanie - Uprawa polowa

 

Dr Jan Danek
Sadowniczy Zakład Doświadczalny Brzezna

Na dobre plonowanie malin i uzyskanie owoców wysokiej jakości wpływa wiele czynników (m.in. wybór stanowiska, przygotowanie gleby, zdrowotność plantacji, brak zachwaszczenia, zaopatrzenie w wodę i składniki pokarmowe, obecność owadów zapylających). Duże znaczenie ma także odmiana, materiał szkółkarski, metoda prowadzenia plantacji, zbiór owoców. Zakłada się, że maliny z uprawy polowej przeznaczone są głównie do mrożenia i przetwórstwa. W technologii produkcji należy uwzględnić maszynowy zbiór owoców.

W polowej uprawie malin owocujących na tegorocznych pędach, w czasie jednego sezonu wegetacyjnego, następuje wzrost licznych pędów, zawiązywanie pąków kwiatowych, kwitnienie, wzrost i dojrzewanie owoców, a następnie przejście w stan spoczynku. W następnym roku cały cykl rozwojowy powtarza się.

Wprowadzenie do uprawy w Polsce pierwszej odmiany owocującej na tegorocznych pędach, którą była ‘Polana’, a później ‘Polka’ sprawiło, że obecnie ta forma dominuje w uprawie. Przetwórcy zaakceptowali już przesunięcie skupu na okres późnoletni i jesienny. Wymienione odmiany pozwalają uzyskać mrożonki wyższej jakości. W uprawie owoców deserowych wydłużył się okres podaży, co jest istotnym czynnikiem rozwoju tego rynku. Korzyścią dla plantatorów jest możliwość zastosowania uproszczonego, mniej pracochłonnego, sposobu prowadzenia roślin oraz ograniczenie ryzyka, wynikającego z przemarzania pędów i przymrozków wiosennych, a także uszkodzeń powodowanych przez niektóre choroby (zamieranie pędów) lub szkodniki (kistnik malinowiec).

Odmiany
Oprócz odmiany ‘Polana’ i ‘Polka’, do uprawy w warunkach polowych z przeznaczeniem owoców do przetwórstwa, nadaje się ‘Polesie’.
‘Polana’ – uprawiana w Polsce ponad 20 lat, jest nadal godna polecenia, szczególnie do produkcji soków. Charakteryzuje się najwyższą plennością i najbardziej sztywnymi pędami spośród wymienionych odmian. Zbiór maszynowy owoców jest możliwy, chociaż utrudniony ze względu na dużą siłę potrzebną do oderwania owocu od dna kwiatowego. Zaletą tej odmiany jest odporność na wirusa krzaczastej karłowatości maliny, a wadą podatność na uszkodzenie korzeni, szczególnie przy nadmiarze wody w glebie. Zaleca się więc uprawę na podwyższonych zagonach, z możliwością kontrolowanego nawadniania.

‘Polka’ jest już znana i ceniona w wielu krajach świata. Uprawiana jest tam niemal wyłącznie pod osłonami jako odmiana deserowa. Szczególne cechy owoców to: atrakcyjny wygląd, smak, trwałość pozbiorcza i przydatność do transportu na dalsze odległości. W Polsce uprawiana jest głównie w polu, a większość owoców przeznaczana jest do przetwórstwa. Wadą tej odmiany jest podatność na wirusa krzaczastej karłowatości maliny, który może powodować rozpadanie się owoców oraz na choroby systemu korzeniowego. Dlatego celowa jest uprawa na podwyższonych zagonach z kontrolowanym nawodnieniem. Owoce można zbierać maszynowo, zwłaszcza przy sprzyjającej pogodzie.

‘Polesie’ w uprawie towarowej nie jest sprawdzona w takim stopniu jak wcześniej opisane odmiany. Ma duże owoce, ciemnoczerwone, nieco omszone, bogate w antocyjany i kwas elagowy. Są doskonałe na soki i przetwory wysokiej jakości. Odmiana ta może być porażana przez wirusa krzaczastej karłowatości maliny. Z dotychczasowych badań wynika, że zbiór maszynowy owoców jest utrudniony i zależny w dużym stopniu od pogody.


Tylko z sadzonek kwalifikowanych
Polowe plantacje malin prowadzone są zazwyczaj przez kilka do kilkunastu lat. Ważne jest więc, aby sadzonki były zdrowe, pozyskane w odpowiednim terminie i właściwie przechowane. Powinny więc pochodzić z kwalifikowanych, renomowanych szkółek. Tylko takie sadzonki są wolne od wirusów, zwłaszcza wirusa krzaczastej karłowatości, maliny lub chorób systemu korzeniowego.
Odmiany maliny owocujące na tegorocznych pędach wchodzą późno w okres spoczynku, co wynika z równoczesnego wzrostu i owocowania roślin. W badaniach, przeprowadzonych przez pracowników SZD Brzezna i UR Kraków z odmianą ‘Polka’, wykazano, że najkorzystniejszym terminem wykopywania sadzonek jest przełom października i listopada. Wraz z wydłużającym się okresem przechowywania, szczególnie w niekorzystnych warunkach, następowało wyczerpywanie się substancji zapasowych. Sadzonki malin powinny więc być przechowywane w przystosowanej do tego celu chłodni. Plantacje można też zakładać późnym latem lub wczesną jesienią z sadzonek doniczkowanych, uzyskanych z odcinków korzeni.

W SZD Brzezna w pierwszym roku owocowania uzyskano z rośliny średnio 0,8 kg owoców, co stanowi równowartość sadzonki. Uzasadnione jest więc zakładanie plantacji wyłącznie przy użyciu sadzonek kwalifikowanych.

Stosowanie agrowłókniny
Do uzyskania wysokiego plonu owoców, oprócz standardowych czynników plonotwórczych, może przyczynić się użycie białej i czarnej agrowłókniny. Białą agrowłókninę stosuje się do okrywania rzędów roślin od przedwiośnia do czasu, gdy pędy osiągną wysokość około 30 cm. W doświadczeniu przeprowadzonym w Wierzbicy Kolonii w 2009 r., pod wpływem tego zabiegu plon odmiany ‘Polka’ wzrósł o 27%, a owoce dojrzewały o 12 dni wcześniej. Czarna agrowłóknina może być użyta do ściółkowania gleby po obydwu stronach rzędu malin, z pozostawieniem wąskiej przestrzeni w rzędzie do wyrastanie pędów. Jest to szczególnie korzystne w uprawie malin na podwyższonych zagonach. Zabieg ten zapobiega zachwaszczeniu i stwarza roślinom korzystniejsze warunki wzrostu i owocowania (wyższa temperatura i bardziej stabilna wilgotność gleby).

Prowadzenie plantacji
Czasem korzystne może być prowadzenie plantacji z owocowaniem roślin na tegorocznych i dwuletnich pędach. Pozostawia się wtedy do owocowania dolną część pędu, która nie owocowała w poprzednim roku, a także pędy wyrastające w danym roku. W tym przypadku owoce dojrzewają od czerwca do przymrozków jesiennych. W SZD Brzezna plon owoców prowadzonej w ten sposób odmiany ‘Polka’ wzrósł o 26%. Niedogodnością tej metody jest konieczność wycinania pojedynczych pędów oddzielnie. Również okrywanie rzędów białą agrowłókniną jest niemożliwe.

Zbiór – maszynowy czy ręczny
Maliny z produkcji polowej przeznaczone są na ogół do przetwórstwa. Uzyskuje się za nie zazwyczaj niższą cenę niż za owoce deserowe. Dlatego zaleca się produkcję na dużą skalę. Produkcja może być ograniczana, m.in. pracochłonnością zbioru. Wielkość plantacji należy więc dostosować do możliwości zbioru ręcznego lub maszynowego. Z punktu widzenia optymalizacji kosztów produkcji szczególnie istotna jest wydajność z jednostki powierzchni, gdyż wyższy plon owoców wiąże się z niższymi kosztami jednostkowymi. Należy też wspomnieć o jakości owoców, co zazwyczaj ma wpływ na uzyskiwaną cenę.

W uprawie polowej malin z przeznaczeniem owoców do przetwórstwa wzrasta znaczenie zbioru maszynowego. Spośród uprawianych w Polsce odmian owocujących na tegorocznych pędach, najbardziej do tego celu nadaje się ‘Polka’. Maszynowy zbiór utrudnia duże zagęszczenie liści, a szczególnie osłonięcie dużej części owoców przez duże liście. Ponadto w początkowym okresie zbioru, do otrząsania owoców trzeba użyć dość dużej siły, co może powodować zbiór niedojrzałych owoców z szypułkami. Dobrze byłoby, aby pierwsze dwa lub trzy zbiory wykonywane były ręcznie, a pozostałe maszynowo.

Artykuł pochodzi z nr 10/2011 czasopisma "Owoce Warzywa kwiaty"

 



KOMENTARZY: 0
TWOJA OCENA:
Trwa wysyłanie Twojej oceny...
Ocena: 5.0 z 5. 1 ocen.
Kliknij pasek ocen aby ocenić wpis.

Dodaj komentarz

Nick:
Treść komentarza:

Wpisz kod z obrazka:

Jeżeli chcą Państwo zamieścić komentarz do tego artykułu, prosimy o wypełnienie znajdującego się po lewej formularza.

Państwa komentarz będzie widoczny po akceptacji przez administratora. Hortpress Sp. z o.o. zastrzega sobie prawo do usunięcia komentarzy bez konieczności podania powodu.

Prezentowane komentarze nie przedstawiają stanowiska Hortpress Sp. z o.o., a jedynie ich autorów.

CZASOPISMA

TYTUŁ:

Pod Osłonami - Uprawy w szklarniach i tunelach nr 3/2014

AKTUALNE WYDANIE> NUMERY ARCHIWALNE > PRENUMERATA >

KALENDARZ WYDARZEŃ

Lipiec 2014
ponwtśrczwptsobnie
 01020304
Agro-Tech Minikowo 2014
XIII PIKNIK w BŁĘDOWSKICH SADACH
Agro-Tech Minikowo 2014
XIII PIKNIK w BŁĘDOWSKICH SADACH
0708091011
Grupa Truskawkowa – podsumowanie sezonu 2014
13
14151617181920
212223
Dzień Otwartych Drzwi Instytutu Ogrodnictwa. Pola Doświadczalne upraw warzywnych w Skierniewicach
252627
28293031   

Polityka cookies

Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies. Szczegółowe informacje o celu ich używania i zmianie ustawień znajdują się w Polityce prywatności.