Dzwonek  Czytaj prenumeratę już od 167 zł  Skorzystaj

Zapasy po zbiorach

Zapasy po zbiorach

W środku sezonu zbiorów jabłek warto na chwilę zwrócić uwagę na kwatery, z których już zebrano owoce. Kondycja drzew, a co za tym idzie dobre ich przezimowanie i plonowanie w kolejnym sezonie, zależy w dużej mierze od dobrego zaopatrzenia w składniki pokarmowe. W okresie pozbiorczym ich dostarczenie drzewom nie wiąże się i nie może się wiązać z pobudzaniem roślin do wzrostu ani też do budowy masy liściowej, która de facto odpowiada za wielkość i jakość owoców.

Zabiegi po zbiorach mają na celu dostarczenie tych składników, które mogą być zmagazynowane w częściach zdrewniałych roślin oraz w systemie korzeniowym, a zostaną uruchomione tuż po ruszeniu wegetacji w następnym sezonie. Inną rolą dokarmiania pozbiorczego jest utrzymanie sprawnego przebiegu procesu fotosyntezy, dzięki któremu drzewa będą mogły zgromadzić zapasowe substancje organiczne. Dodatkową rolą tych zabiegów jest dostarczenie składników, które wspomagają transport asymilatów oraz jonów towarzyszących z liści do organów zimujących.

Wydanie plonów wiąże się z bezpowrotnymi stratami składników pokarmowych związanymi z wyniesieniem ich z masą owoców. Dotyczy to zwłaszcza tych pierwiastków, które są odpowiedzialne za rozwój generatywny i jakość owoców. Znaczne, choć tymczasowe straty składników wynikają również z opadania liści jesienią, jak również cięcia drzew. Z tego względu należy zadbać, aby drzewa były dobrze przygotowane do zimy i ruszenia wegetacji wiosną. Należy zaznaczyć, że wiosną pobieranie składników z gleby jest znacznie utrudnione z powodu niskiej temperatury, co znacznie ogranicza aktywność systemu korzeniowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na drzewa pestkowe kwitnące bez wspomagającej kwiaty rozety liściowej, u których zgromadzenie zapasów jest tym bardziej istotne. Z tego względu rola dokarmiania dolistnego po zbiorach owoców jest nie mniej istotna, niż dostarczanie składników wiosną i latem.

W warunkach pogodowych obecnego sezonu należy przyjrzeć się zwłaszcza magnezowi, który z pewnością należy do głównych składników deficytowych glebach naszego kraju. Dodatkowo charakter jonu Mg+ (formy przyswajalnej dla roślin) występującego w glebie zdecydowanie nie sprzyja gromadzeniu go w kompleksie sorpcyjnym gleby - ulega on znacznym, bezpowrotnym stratom w wyniku wymywania, co miało miejsce w tym roku. Rodzi to duże prawdopodobieństwo wystąpienia objawów niedoborów Mg w sadach w przyszłym roku, co wymaga uzupełnienia magnezu w postaci nawozów doglebowych, które jednak będą działały na rośliny dopiero w przyszłym sezonie. W obecnym roku należy zastanowić się nad interwencją w postaci nawozów dolistnych. Mimo braków objawów niedoboru magnezu na drzewach wiosną i latem należy się spodziewać ukrytych niedoborów składnika wynikających ze wspomnianych niekorzystnych warunków glebowych. Ponadto długo utrzymujące się nadmierne uwilgotnienie gleby spowodowało uruchomienie nadmiernych ilości manganu, a niejednokrotnie także glinu w glebie, co wywołało w wielu przypadkach objawy toksyczności tych pierwiastków na liściach drzew. Znakomitym antidotum na warunki glebowe byłby magnez, którego jednak dostępność w wyniku wymywania znacznie spadła. W celu przywrócenia równowagi fizjologicznej w roślinie należy jeszcze jesienią zastosować nawóz zawierający ten składnik. Ilości magnezu potrzebne roślinom w tym czasie są niższe, niż wiosną i latem, gdy następuje budowanie masy liściowej i intensywny przebieg fotosyntezy. Magnez jesienią pełni bardziej funkcję regulująco-stymulującą, zwłaszcza jako składnik uczestniczący w transporcie wszystkich asymilatów z liści do pozostałych organów, a więc części zdrewniałych i korzeni. Dokarmianie poprzez liście jest ważne również z uwagi na słabnącą aktywność systemu korzeniowego w okresie jesieni.

Dane z literatury naukowej jak i doświadczenia praktyczne wskazują na istnienie znacznego zróżnicowania w wymaganiach odmian w obrębie gatunku w stosunku do składników pokarmowych jak i ich reakcji na niedobory. Spośród odmian jabłoni wysokie wymagania w stosunku do magnezu wykazują Golden Delicious, Pinova, Idared, Fuji, Bruebern, natomiast pozostałe odmiany mają średnie wymagania w stosunku do Mg. W przypadku jabłoni nie bez znaczenia w zaopatrywaniu drzew w składniki pokarmowe ma również podkładka. Z badań wynika, że kłopotów z zaopatrywaniem jabłoni w magnez należy się spodziewać zwłaszcza w przypadku użycia podkładek B 9 i P 1, a także - niezależnie od użytej podkładki - w młodych nasadzeniach, w których system korzeniowy nie jest dostatecznie rozwinięty.

Mimo zaistnienia problemów z magnezem bez wątpienia głównymi składnikami dostarczanymi jesienią poprzez liście, oprócz niewielkich dawek azotu (w postaci mocznika) wpływających na odżywienie pąków kwiatowych, są cynk (Zn) oraz bor (B). Oba mikroelementy są transportowane i magazynowane w częściach zdrewniałych drzew oraz w systemie korzeniowym, a następnie szybko uruchamiane wiosną. Rola Zn i B jest nieoceniona podczas ruszenia wegetacji oraz kwitnienia i zawiązywania owoców. Cynk w głównej mierze pełni pośrednią rolę w aktywizacji wzrostu młodych pędów i liści. Wiąże się to z jego znaczącą rolą w syntezie aminokwasu tryptofanu, który jest prekursorem hormonów wzrostu - auksyn. Stąd też w przypadku niedoborów cynku obserwuje się skrócenie młodych pędów i zahamowanie wzrostu liści. Z kolei bor odpowiada za sprawne podziały komórkowe oraz różnicowanie się komórek, co w praktyce przekłada się nie tylko na prawidłowy rozwój pąków kwiatowych, jakość pyłku i zapylenie ale również rozwój organów wegetatywnych - pędów i liści.

W przypadku jesiennej aplikacji boru i cynku należy rozważyć wybór formy składnika podawanego w nawozie dolistnym. Należy podkreślić, że dawki boru i cynku stosowane po zbiorach owoców są większe w stosunku do dawek rekomendowanych wiosną, co wymaga przyjrzenia się również kosztom zabiegów. Nie ustają dyskusje na temat wad i zalet poszczególnych form nawozów mikroelementowych. Zazwyczaj na pierwszy plan wyłania się kwestia ewentualnych uszkodzeń roślin. Jednakże mimo atutów form schelatowanych lub skompleksowanych cynku nad prostymi, na przykład siarczanowymi, w przypadku nawozów dedykowanych zwłaszcza do dokarmiania jesienią lub wczesną wiosną, czynnikiem przemawiającym za użyciem jesienią prostych form siarczanowych jest małe ryzyko poparzenia starzejących się już liści. Ponadto forma siarczanowa zawiera cenny składnik pokarmowy - siarkę, która wspomaga metabolizm roślin, a zwłaszcza gromadzenie zapasów. Podobnie w przypadku boru, w okresie jesieni nie ma uzasadnionej konieczności stosowania tego pierwiastka w formie związanej organicznie w postaci tzw. boroetanoloaminy - bezpiecznej na początku kwitnienia oraz po kwitnieniu drzew. Jesienią dopuszczalne i uzasadnione jest użycie prostych form soli kwasu borowego. Warto również zaznaczyć, że efektywność dokarmiania zależy od terminu wykonania zabiegów. Im później wykonany tym jego efektywność jest mniejsza, co wiąże się z aktywnością liści. Dlatego też dokarmianie należy przeprowadzać tuż po zbiorze owoców z danej kwatery, nie czekając na zakończenie zbiorów w całym sadzie. Nawet niewielkie uszkodzenia czy defoliacja liści nie wpływa na efektywność zabiegów jesiennych, ani też na przemarzanie drzew.

Stosowanie prostych form nawozów jesienią jest uzasadnione również względami praktycznymi. Po zbiorach owoców ilość komponentów cieczy użytkowej do oprysków jest relatywnie mała, stąd mniejsze ryzyko wytrącania się osadów. Z kolei wiosną, gdy praktyka narzuca konieczność łączenia nieraz kilku preparatów uzasadnione jest użycie nawozów dolistnych „odpornych" na wytrącanie.

Artykuł pochodzi z nr. 10/2011 czasopisma „Sad Nowoczesny"

 

Autor: Dr Joanna Łaszcz-Zakorczmenna

 

Komentarze

Podobne artykuły

Sad Nowoczesny

Sad Nowoczesny 1/2022

magazine cover image KUP PRENUMERATĘ ZOBACZ E-WYDANIE

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody