Dzwonek  Czytaj prenumeratę już od 167 zł  Skorzystaj

Nawożenie dolistne – element strategii

Nawożenie dolistne – element strategii

W ostatnich latach, dużo zmieniło się w technologii produkcji owoców, w tym również jabłek. Dzięki pozyskiwanej wiedzy, udało się wielu sadownikom zwiększyć plonowanie, poprawić jakość i ujednolicić produkcję w kolejnych latach. Niemała jest w tym zasługa nawożenia dolistnego, które stało się ważnym elementem nowoczesnej produkcji sadowniczej. Potwierdzają to poniższe przykłady sadowników, którzy sporo uwagi poświęcają temu zagadnieniu, dzięki czemu uzyskują coroczne i powtarzalne plony jabłek.

Nawożenie dolistne w ostatnich latach stało się istotnym elementem nowoczesnej produkcji owoców. Dlaczego? Bowiem daje duże możliwości sterowania tą produkcją, zwiększenia plonów, i co najważniejsze, poprawienia ich jakości. Pozwala rozwiązywać wiele problemów związanych z produkcją owoców oraz w pewnym stopniu nią sterować. Na przykład okazało się, że dostarczeniu manganu w odpowiedniej fazie wzrostu owoców pozwala utrzymać zieloną zasadniczą barwę skórki jabłek, a regularne podawanie roślinom magnezu jest istotne nie tylko z punktu widzenia kondycji liści, ale również jakości pąków kwiatowych tworzonych na rok kolejny. Podstawą odżywienia owoców są liście, o które należy zadbać od początku wzrostu owoców, a więc już od momentu pokazywania się pąków kwiatowych. Na ich wygląd i kondycję pozytywnie wpływa, m.in. regularne nawożenie dolistne siarczanem magnezu. Zdrowe i dobrze odżywione liście, utrzymujące się do końca okresu wegetacyjnego, wpływają na końcową kondycję pąków kwiatowych, które będą decydowały o tym, jaki będzie plon w kolejnym roku. Coroczne, wysokie plony dobrej jakości jabłek w obecnych czasach to główny czynnik decydujący o opłacalności produkcji sadowniczej. Jest to możliwe nawet w przypadku, tak kłopotliwych dotychczas w produkcji sportów odmiany ‘Jonagold’, gdzie właśnie nawożenie dolistne jest jednym z elementów wpływających na coroczne plonowanie drzew na poziomie nawet 60–70 t/ha.

Proste, ale sprawdzone

1_nawozenie_dolisnetne_elementy_strategii00010001 Fot. 1. Stanisław Koc:

Stanisław Koc (fot. 1) prowadzi gospodarstwo sadownicze w Starym Podolu. Jego sady jabłoniowe zajmują powierzchnię 12 ha. Uprawia przede wszystkim Jonagoldy (‘Jonagored Supra’ i ‘Crongold’), ‘Mutsu’, ‘Ligola’, ‘Idareda’, ‘Šampiona’, a w najnowszych nasadzeniach ‘Galę’ i ‘Red Jonaprinca’. Dzięki doradztwu sadowniczemu firmy Soska Konsulting oraz dobrej współpracy sąsiedzkiej, w ostatnich latach udało się w tym gospodarstwie znacznie podnieść plonowanie sadów oraz poprawić jakość produkcji.

Na uzyskanie takich efektów miało wpływ kilka czynników: regulacja wzrostu drzew, przerzedzanie zawiązków, ale również odpowiednio zbilansowane nawożenie dolistne. W minionym roku plony w większości owocujących kwater były bardzo dobre – średnio wyniosły 50 t/ha. Z kwatery ‘Mutsu’ udało się w poprzednim sezonie zebrać rekordowy plon – 80 t/ha, co było zasługą zabiegów ograniczających wzrost drzew i właśnie odpowiedniego nawożenia dolistnego. Dużym osiągnięciem było w ubiegłym roku uzyskanie plonu z odmiany ‘Gala Must’ na poziomie przeszło 50 t/ha, gdzie większość jabłek miała średnicę powyżej 70 mm. Pan Stanisław w nawożeniu dolistnym zwraca uwagę głównie na wapń, który najpierw dostarczany jest w postaci saletry wapniowej (w poprzednim sezonie na początku czerwca), a później – chlorku wapnia. Aplikowany jest początkowo w dawce 5 kg/ha, a dopiero później zwiększa się jego dawkę do 7 kg/ha. W minionym roku chlorek wapnia był podawany wyłącznie z Aminosolem – produktem aminokwasowym, który ogranicza ryzyko związane z użyciem tego taniego i łatwo przyswajalnego nawozu, jakim jest chlorek wapnia.

2_nawozenie_dolisnetne_elementy_strategii00010001_01 Fot. 2. Samojezdna platforma sadownicza

Ryzyko to związane jest przede wszystkim z poparzeniami liści i ordzawieniem się owoców. Oprócz tego w programie nawożenia dolistnego wapniem znalazł się Ekolist Amino Wapń. Program nawożenia dolistnego to również mikroelementy podawane w określonych fazach wzrostu oraz siarczan magnezu, mający poprawić kondycję i wygląd liści. Większość nawozów dolistnych aplikowana jest łącznie z fungicydami, a jedynie niektóre opryskiwania chlorkiem wapnia prowadzone były oddzielnie. – Poprzez nawożenie dolistne mogę wpływać na takie cechy jabłek, jak ich wielkość, wybarwienie, jędrność czy zdolności przechowalnicze – to dla mnie wystarczające argumenty, przemawiające za potrzebą tego typu zabiegów – uważa S. Koc. Poza tym dzięki nawożeniu dolistnemu poprawia się, w opinii sadownika, kondycja drzew i ich zdolność do corocznego owocowania. Sadownik stara się nawozić prostymi pojedynczymi nawozami, by nie podnosić niepotrzebnie, i tak już wysokich kosztów produkcji jabłek. Jego zdaniem efekty takiego programu są porównywalne do tych uzyskiwanych przez innych sadowników, korzystających z gotowych, ale też droższych produktów nawozowych. Ta prosta strategia nawożenia dolistnego sprawdziła się w minionym roku i będzie kontynuowana w obecnym. W ubiegłym roku w gospodarstwie Stanisława Koca udało się też znacznie usprawnić zbiór jabłek, wykorzystując do tego samojezdną platformę sadowniczą (fot. 2) zakupioną przez grupę Wilga Fruit, do której należy sadownik. Pierwszy etap zbioru z dolnych partii drzew prowadzony jest z wykorzystaniem pojedynczych wózków sadowniczych, a z górnych partii zbiera się jabłka z platformy. Zebrane z platformy jabłka trafiają bezpośrednio do skrzyniopalet (lub z użyciem fruboksów), a zapełnione skrzynie zwożone są do gospodarstwa lub pozostawiane na uwrociach. Dzięki temu udało się wyeliminować z użycia sanki i drabiny sadownicze, a zbiór stał się wydajniejszy i mniej męczący dla pracowników. W takim systemie zbiorów jedna osoba w ciągu dnia pracy średnio zapełnia jabłkami 6–7 skrzyniopalet.

3_nawozenie_dolisnetne_elementy_strategii0001 Fot. 3. Piotr Durka

Optymalnie Do nawożenia dolistnego dużą wagę przywiązuje również Piotr Durka (fot. 3), który prowadzi gospodarstwo sadownicze w Lekarcicach Nowych koło Promnej. Jabłonie uprawia na powierzchni ponad 30 ha. Sadownik stara się tak prowadzić swoje sady, by produkować przede wszystkim jabłka wysokiej jakości. Dawki nawozów doglebowych sadownik ustala na podstawie analiz gleby, które wykonywane są co dwa lata. Uzupełnieniem tego jest dość intensywny program nawożenia dolistnego. Jego celem, jak podkreśla P. Durka, jest przede wszystkim poprawa jakości owoców, czyli ich trwałości, wielkości, wybarwienia, zdolności przechowalniczych. Nawożenie dolistne pan Piotr stara się wykonywać dobrymi i sprawdzonymi produktami. Wśród nich znajdują się również produkty aminokwasowe, które przyśpieszają pobieranie składników pokarmowych przez rośliny i ich dystrybucję w roślinie. – Nasi odbiorcy, nawet ci ze Wschodu, oczekują coraz wyższej jakości jabłek. Większą uwagę zwracają też na wybarwienie – oczywiście najlepiej sprzedawałyby się jabłka w całości pokryte rumieńcem, co nie przy każdej odmianie jest możliwe – mówi P. Durka.

O dobre wybarwienie jabłek walczy się m.in. przez cięcie letnie, dzięki czemu do jabłek dociera więcej światła, a tym samym mają one szanse na lepsze wybarwienie. W minionym roku, by poprawić wybarwianie się jabłek odmian ‘Ligol’, ‘Jonagored Supra’ i ‘Decosta’ aplikowany był nawóz Nectar Intense, którym w sumie wykonano 5 zabiegów. Pierwszy raz opryskiwano nim, gdy zawiązki miały około 20 mm średnicy, a ostatni zabieg wykonywano 2 tygodnie przed zbiorami. Efekty tego były widoczne – w przypadku Jonagoldów duży był udział jabłek w całości pokrytych czerwonym rumieńcem. Zdecydowaną poprawę wybarwienia uzyskano również w przypadku ‘Ligola’, który generalnie trudno się wybarwiał w minionym sezonie. Ponieważ Nectar Intense, zawiera również wapń, stosując go w takim pięciozabiegowym pakiecie można wykonywać 2–3 zabiegi mniej nawozami wapniowymi.

Jabłka, które są optymalnie zaopatrzone w wapń, dobrze się przechowują i utrzymują swą wysoką jakość w obrocie handlowym. Jest to również ważna cecha jakościowa, także z punktu widzenia odbiorców. Pierwsze zabiegi nawozami wapniowymi pan Piotr wykonuje zaraz po kwitnieniu – w minionym roku do pierwszego takiego zabiegu użyto Metalosate Calcium. Dużą uwagę zwraca się też na mikroelementy podawane w pojedynczych nawozach lub odpowiednio zbilansowanych kompozycjach (np. Mikrostar). Przez cały sezon aplikowany jest dość często siarczan magnezu, a dodatkowe nim zabiegi wykonywane są na odmianie ‘Golden Delicious Reinders’. To pozwala utrzymać dobrą kondycję liści aż do zbiorów.

Intensywna ochrona sadów i nawożenie dolistne to też niestety wysokie koszty. W minionym roku całkowite koszty zabiegów wykonywanych w sadach jabłoniowych (ochrona roślin, przerzedzanie zawiązków, regulacja owocowania, nawożenie dolistne) wyniosły 5 tys. zł/ha.

– Jest to dość wysoki koszt, ale też przekłada się to na efekt końcowy. Z moich obserwacji wynika, że nie warto oszczędzać na nawożeniu w trudnych latach. Wpływa to bowiem nie tylko na plony i jakość w danym roku, ale również na kondycję i owocowanie drzew w kolejnym – mówi P. Durka. W minionym sezonie plonowanie było na dobrym poziomie.

Zdarzały się stanowiska, gdzie zebrano 70 t/ha jabłek odmiany ‘Ligol’, a ‘Gali Must’ – 60 t/ha. Jest to przede wszystkim zasługa umiejętnego przerzedzania zawiązków i właśnie dolistnego nawożenia. Tak intensywny program ochrony i nawożenia wpływa na dobre przechowywanie się jabłek (sadownik ma komory – przede wszystkim KA – na 850 ton jabłek). Pierwsze komory w tym roku otwierane były pod koniec marca, a jakość wyjmowanych w tym okresie jabłek była bardzo dobra. Miały one wysoką jędrność, a ubytki w postaci jabłek niehandlowych były na poziomie 1–2%. By osiągnąć takie efekty, potrzebna była intensywna praca przez cały sezon wzrostu jabłek w sadzie.

4_nawozenie_dolisnetne_elementy_strategii00010001 Fot. 4. Marcin Kopeć

Prosta strategia W gospodarstwie Witolda i Marcina Kopciów (fot. 4) położonym w miejscowości Cesinów Las, wśród upraw sadowniczych dominują jabłonie (8 ha), uzupełnieniem produkcji są grusze, śliwy i czereśnie. W przypadku jabłoni uprawia się kilka odmian jak: ‘Ligol’, ‘Šampion’, ‘Golden Delicious’, ‘Rubinstar’, ‘Mutsu’, ‘Gloster’ i ‘Lobo’. Część sadu jest modernizowana. Od kilku sezonów sadownicy korzystają z programu doradczego FruitAkademia. W minionym sezonie stosowali też pełny program nawożenia dolistnego nawozami z serii FruitAkademia. Ponadto w celu dobrego zaopatrzenia owoców w wapń, kilkakrotnie aplikowano chlorek wapnia. Efektem takiego programu nawożenia dolistnego, łącznie z produktami aminokwasowymi aktywizującymi wzrost roślin (Megafol, Amiwap), była bardzo dobra jakość jabłek w minionym roku.

5_nawozenie_dolisnetne_elementy_strategii00010001 Fot. 5. Jabłka ‘Ligola’

– Już kolejny sezon obserwuję, że pełny program nawożenia dolistnego produktami FruitAkademia procentuje wysoką jakością jabłek. Przede wszystkim są one wyrośnięte, wyrównane pod względem wielkości i wybarwienia – podkreślał Marcin Kopeć. Wykorzystanie gotowych kompozycji nawozowych ułatwia też nawożenie i przygotowanie cieczy roboczej, bez potrzeby łączenia ze sobą kilku produktów. Wygodny jest też sposób pakowania tych nawozów, gdzie jeden worek zawiera porcję nawozu na 2 ha sadu. W sumie zbiory jabłek w tym gospodarstwie w sezonie 2011 wyniosły przeszło 300 ton handlowych owoców. Do początku stycznia jabłka dobrze przechowywały się w chłodniach z KA. Ich ekspedycję sadownicy rozpoczęli pod koniec stycznia, a jakość wyjmowanych wówczas z chłodni jabłek była bardzo wysoka (fot. 5).

Artykuł pochodzi z nr 5/2012 czasopisma "Sad nowoczesny"

 

Autor: Mariusz Podymniak, Hortus Media

 

Komentarze

Podobne artykuły

Sad Nowoczesny

Sad Nowoczesny 1/2022

magazine cover image KUP PRENUMERATĘ ZOBACZ E-WYDANIE

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody