Dzwonek  Czytaj prenumeratę już od 167 zł  Skorzystaj

Pozakorzeniowe dokarmianie jabłek wapniem

Pozakorzeniowe dokarmianie jabłek wapniem

Intensyfikacja sadownictwa spowodowała występowanie wielu chorób fizjologicznych na jabłkach, związanych z niedostatecznym zaopatrzeniem w wapń. Straty powodowane przez te choroby były odczuwalne gospodarczo. Jak i kiedy skutecznie dostarczać wapń?

ROLA WAPNIA W ŻYWIENIU JABŁONI Stwierdzono, że wapnowanie gleby przyczynia się do wzrostu plonów i poprawy jakości owoców. Jednak w przypadku chorób fizjologicznych jabłek, wywołanych niedoborem wapnia, wapnowanie lub uprawa jabłoni na glebach zasobnych w wapń wcale lub tylko nieznacznie ogranicza rozwój tych chorób. Wynika to stąd, że na zawartość wapnia w owocach ma duży wpływ ilość tego składnika dostępna w glebie, lecz tylko do końca czerwca. Dostarczanie wapnia do korzeni po tym terminie praktycznie nie wpływa na jego stężenie w owocach. Dzieje się tak dlatego, że wapń należy do pierwiastków mało ruchliwych w roślinie. Jest pobierany przez owoce intensywnie tylko przez krótki okres wzrostu zawiązka. W późniejszym okresie następuje konkurencja między rozwijającymi się liśćmi i całkowita zawartość wapnia w owocu praktycznie tylko minimalnie się zwiększa do czasu osiągnięcia dojrzałości zbiorczej. Im jabłka są większe, tym jest w nich niższa koncentracja wapnia. Dlatego obserwuje się dość wyraźną zależność między wielkością jabłek a występowaniem na nich chorób fizjologicznych. Im jabłka są większe, tym częściej i w większych rozmiarach mogą wystąpić objawy chorób fizjologicznych. Do czynników wpływających na wielkość owoców należy silne cięcie, intensywne nawożenie azotem i potasem oraz wiosenne przymrozki.

Obecnie znanych jest kilkanaście chorób fizjologicznych, a jedną z najgroźniejszych jest gorzka plamistość podskórna. Występuje ona w poszczególnych latach w różnym nasileniu, niekiedy można ją obserwować na owocach tuż przed zbiorem. Objawia się zwykle brunatnymi plamami średnicy kilku milimetrów, głębokości około 2 mm, doskonale widocznymi po obraniu owoców. Zbrunatniały miąższ jest gorzki. Spośród innych chorób fizjologicznych jabłek, których występowanie jest ściśle związane z niską zawartością wapnia w owocach, należy wymienić: rozpad, szklistość miąższu, oparzeliznę powierzchniową, zbrunatnienie przygniezdne, skorkowacenie miąższu. Możliwość wyraźnego ograniczenia występowania wymienionych chorób fizjologicznych jabłek wiąże się ściśle ze zwiększeniem zawartości wapnia w owocach. Ponadto zwiększanie poziomu wapnia w owocach wpływa na jędrność oraz na zdolność przechowalniczą jabłek.

ZALECENIA PRAKTYCZNE Poznanie przyczyn i warunków sprzyjających występowaniu chorób fizjologicznych pozwoliło na opracowanie zabiegów agrotechnicznych, które zwiększają zawartość wapnia w owocach. Zabiegi te można uszeregować następująco: zrównoważone nawożenie, dostatek wody, umiarkowane cięcie wiosenne, cięcie letnie, równomierne owocowanie, a przede wszystkim pozakorzeniowe dokarmianie solami wapnia. Stwierdzono, że pozakorzeniowe dokarmianie wapniem jest najskuteczniejszą metodą zwiększenia poziomu wapnia w owocach i ograniczenia rozwoju chorób fizjologicznych. Do pozakorzeniowego dokarmiania wapniem można stosować chlorek wapnia lub saletrę wapniową (azotan wapnia). Obydwie sole skutecznie zwiększają zawartość wapnia w owocach. Jednak stosując azotan wapnia, warto wiedzieć, że dodatkowo jabłka dokarmiamy azotem, wskutek czego są one bardziej zielone i później osiągają dojrzałość zbiorczą. Częściej stosujemy chlorek wapnia, który jest silnie higroskopijny. Jego kryształy mogą występować w różnym stopniu uwodnienia. Chlorek wapnia może być więc bezwodny (CaCl2), dwuwodny (CaCl2 x 2 H2O), czterowodny (CaCl2 x 4 H2O) oraz sześciowodny (CaCl2 x 6 H2O). Aby zabieg był skuteczny, stosujemy 0,5% roztwór bezwodnego chlorku wapnia. Jeżeli mamy uwodnione sole, to musimy stosować je w odpowiednio większym stężeniu, uwzględniając wody krystaliczne. W sezonie wegetacyjnym wykonuje się od 3 do 6-9 opryskiwań. Pierwszy zabieg należy przeprowadzić pod koniec czerwca lub na początku lipca, gdy zawiązki osiągną wielkość orzecha włoskiego. Następne opryskiwania wykonuje się co 10-14 dni. Pierwsze trzy zabiegi przeprowadzone w czerwcu i w lipcu skutecznie ograniczają choroby fizjologiczne związane ze zbrunatnieniem przygniezdnym, np. u ‘Glostera’. Trzy ostatnie zabiegi skutecznie ograniczają gorzką plamistość podskórną. Pełen program opryskiwań należy wykonać na odmianach podatnych na choroby fizjologiczne.

Stosowanie chlorku wapnia może być przyczyną uszkodzeń liści, objawiających się brunatnieniem brzegów oraz blaszki liściowej między nerwami. Uszkodzenia liści są zależne od temperatury, dlatego w upalne dni, gdy temperatura powietrza jest wyższa niż 21°C, ten zabieg powinien być wykonywany nocą.

Na rynku krajowym jest wiele preparatów wapniowych zawierających wapń w różnych formach, produkowanych przez wiele firm. Wszystkie służą do zwiększenia zawartości wapnia w owocach i poprawienia zdolności przechowalniczej. Na opakowaniu każdego z nich jest instrukcja objaśniająca, kiedy je stosować, w jakim stężeniu i w jakich warunkach pogodowych, oraz z jakimi środkami ochrony roślin można je mieszać.

Artykuł pochodzi z nr 6/2012 czasopisma "Owoce Warzywa Kwiaty"

????????? Zawartość wapnia w owocach odmiany McIntosh (wartości przeciętne z 3 lat badań dla 2 podkładek) ????????? Zawartość wapnia w jabłkach (SZD Prusy, 1993 r.)

Autor: Dr hab. Tadeusz Olszewski – prof. nadzw. IO Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice

 

Komentarze

Podobne artykuły

Sad Nowoczesny

Sad Nowoczesny 1/2022

magazine cover image KUP PRENUMERATĘ ZOBACZ E-WYDANIE

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody