StoryEditor

Zwrot płatności wcześniej pobranych

13.06.2019., 15:02h
Realizuję program rolnośrodowiskowy PROW 2007–2013 w latach 2014–2018 roku – wariant 2.10. W 2017 r. podczas kontroli stwierdzono, że nie ma minimalnego zagęszczenia drzewek owocowych (jabłonie) na hektar, a ponadto część drzewek nie była zgodna z normami. Z powodu choroby jabłoni musiałem część porażonych drzew wyciąć, a nie zdążyłem posadzić nowych. Kierownik Powiatowy ARiMR przysłał pismo że mam zwrócić pieniądze za 2014, 2015, 2016 rok. Odwołałem się od tej decyzji, bo uważam, że uzasadnione jest jedynie odmówienie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2017. Czy ARiMR ma prawo żądać ode mnie zwrotu płatności za 3 poprzednie lata?

Rolnik ma obowiązek realizować podjęte zobowiązanie w całym okresie objętym danym programem. Wymogi nałożone na producenta rolnego w programie rolnośrodowiskowym wiążą go przez cały okres trwania zobowiązania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt: II GSK 1449/15) podkreśla się, że wywiązanie się przez rolnika z obowiązków przyjętych w ramach programu rolnośrodowiskowego ocenić należy w całym okresie 5-letniego zobowiązania, a stwierdzenie uchybień w realizacji tego programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania i powoduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za cały okres ich pobierania. Obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z podjętego zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku.

Zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007–2013,  płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu.

W przytoczonym wyżej przepisie użyto sformułowania "płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi" i brak jest w nim zastrzeżenia, że dotyczy on tylko roku w którym stwierdzono uchybienie. W przypadku stwierdzenia uchybienia w realizacji zobowiązania w określonym roku to do wypłaty za ten rok albo w ogóle nie dochodzi albo płatność jest zmniejszona. Zatem obowiązek zwrotu może dotyczyć tylko płatności wypłaconych w poprzednich latach. Skoro realizacja obowiązku rozciąga się na okres pięciu lat to również obowiązek zwrotu powinien dotyczyć wszelkich płatności pobranych w ramach realizacji tego zobowiązania w okresie pięciu lat. Tak więc stwierdzenie uchybień w realizacji programu oznacza obowiązek zwrotu płatności wcześniej pobranych. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku z 11 maja 2017 r., sygn. akt: II GSK 5397/16.

Maciej Kania
Źródło: na pytania odpowiada Alicja Moroz – prawnik

20. lipiec 2024 12:18